Przejdź do treści

Zamiast tui, co posadzić wzdłuż ogrodzenia? Lista polecanych roślin

Autor: Katarzyna Malinowska

17 min czytania

zamiast tu - co posadzić wzdłuż ogrodzenia w ogrodzie
W tym artykule (5)
  1. Zamiast tui, co posadzić wzdłuż ogrodzenia? Lista roślin
  2. Jakich roślin przy ogrodzeniu lepiej unikać? 
  3. Co uwzględnić przed wyborem roślin przy ogrodzeniu? Najważniejsze kryteria 
  4. W jakiej odległości sadzić rośliny od ogrodzenia?
  5. Co można posadzić zamiast tui? Słowo podsumowania 

Zamiast tui, co posadzić wzdłuż ogrodzenia? Klasyczny szpaler z żywotników nie pasuje do każdej działki. Czasem problemem jest zbyt mała ilość miejsca, innym razem warunki glebowe, stanowisko albo po prostu chęć stworzenia mniej jednolitej granicy ogrodu. Do wyboru są gatunki zimozielone, szybko rosnące krzewy, rośliny liściaste, pnącza i kwitnące krzewy osłonowe. Sprawdź, które z nich pasują do konkretnego miejsca przy ogrodzeniu.

Zamiast tui, co posadzić wzdłuż ogrodzenia? Lista roślin

Tuje można zastąpić zwartymi roślinami zimozielonymi, gatunkami szybko budującymi masę liści albo krzewami o swobodniejszym pokroju. Przy wyborze liczą się tempo wzrostu, docelowa szerokość oraz reakcja na cięcie. Znaczenie ma też to, czy osłona ma zachować szczelność zimą.

Rośliny tworzące zimozieloną osłonę przez cały rok

Jeśli zależy Ci na prywatności także jesienią i zimą, wybór zawęża się do gatunków zachowujących liście lub igły. Cis rośnie spokojniej, ale bardzo dobrze znosi formowanie. Laurowiśnia szybciej buduje szeroką masę liści, natomiast świerk serbski wymaga zdecydowanie więcej miejsca.

Cis pospolity

zamiast tui co posadzić wzdłuż ogrodzenia - cis pospolity
Cis to zimozielony, długowieczny krzew, który dobrze znosi cięcie i nadaje się na gęste żywopłoty.

Maksymalna wysokość i szerokość: ponad 12 m | tempo wzrostu: wolne do umiarkowanego | żywotność: bardzo długa, nawet setki lat | trudność w uprawie: łatwa do średniej

Cis pospolity nadaje się na gęsty, regularnie formowany żywopłot. Znosi mocne cięcie i potrafi wypuszczać nowe pędy także ze starszego drewna, co ułatwia poprawienie kształtu zaniedbanych roślin. Może rosnąć w słońcu, półcieniu i cieniu. Potrzebuje przepuszczalnego podłoża; długotrwałe zastoiska wody mu nie służą. Bez cięcia osiąga rozmiary dużego drzewa, więc wzdłuż ogrodzenia wymaga konsekwentnego prowadzenia.

Laurowiśnia wschodnia

zamiast tui co posadzić wzdłuż ogrodzenia - laurowiśnia wschodnia
Laurowiśnia wschodnia to zimozielony krzew o dużych, błyszczących liściach, który szybko tworzy gęstą osłonę i dobrze znosi cięcie.

Maksymalna wysokość i szerokość: około 4–8 m wysokości, ponad 8 m szerokości | tempo wzrostu: umiarkowane do szybkiego | żywotność: kilkadziesiąt lat | trudność w uprawie: średnia

Laurowiśnia tworzy zwartą ścianę z dużych, błyszczących liści, więc wyglądem wyraźnie różni się od iglastego żywopłotu. Cięcie pozwala utrzymać ją w rozsądnej szerokości. Preferuje żyzne, przepuszczalne i umiarkowanie wilgotne podłoże oraz słońce lub półcień. W chłodniejszych częściach Polski lepiej sadzić odmiany o wyższej mrozoodporności, w miejscu osłoniętym od zimowego wiatru. Liście pozostające na roślinie zimą są narażone zarówno na mróz, jak i suszę fizjologiczną.

Ostrokrzew kolczasty

zamiast tui co posadzić wzdłuż ogrodzenia - ostrokrzew kolczasty
Ostrokrzew kolczasty zachowuje dekoracyjne liście przez cały rok i może tworzyć zwartą, skuteczną osłonę przy ogrodzeniu.

Maksymalna wysokość i szerokość: ponad 12 m wysokości, około 4–8 m szerokości | tempo wzrostu: wolne do umiarkowanego | żywotność: bardzo długa | trudność w uprawie: średnia

Ostrokrzew kolczasty tworzy gęstą, zimozieloną osłonę z ciemnych, błyszczących liści. Dobrze sprawdza się tam, gdzie żywopłot ma nie tylko zasłaniać działkę, ale też wyglądać dekoracyjnie zimą. Gatunek rośnie powoli zwłaszcza w młodym wieku, więc nie jest rozwiązaniem dla osób oczekujących natychmiastowego efektu. Naturalnie może stać się dużym drzewem, jednak regularne cięcie pozwala prowadzić go jako znacznie niższy żywopłot. 

Więcej o krzewach wzdłuż ogrodzenia piszemy w artykule: Jakie krzewy przy ogrodzeniu? Polecane odmiany ze zdjęciami. 

Świerk serbski

zamiast tui co posadzić wzdłuż ogrodzenia - świerk serbski
Świerk serbski wyróżnia się smukłym pokrojem i gęstą koroną, dzięki czemu może osłaniać dłuższe odcinki ogrodzenia przez cały rok.

Maksymalna wysokość i szerokość: ponad 12 m wysokości, około 2,5–4 m szerokości | tempo wzrostu: umiarkowane | żywotność: kilkadziesiąt lat i więcej | trudność w uprawie: średnia

Świerk serbski sprawdzi się przede wszystkim tam, gdzie potrzebna jest wysoka, całoroczna osłona, a przy ogrodzeniu znajduje się więcej miejsca. Ma smuklejszy pokrój niż wiele innych dużych świerków, ale nadal jest drzewem, a nie typowym wąskim krzewem żywopłotowym. Najlepiej sadzić go przy dłuższych granicach dużych działek, gdzie może rozwinąć naturalną koronę. Nie jest dobrym wyborem na bardzo wąski pas pomiędzy ogrodzeniem a chodnikiem czy tarasem.

Jałowiec skalny ‘Blue Arrow’

zamiast tui co posadzić wzdłuż ogrodzenia - jałowiec skalny
‘Blue Arrow’ ma wąską, kolumnową sylwetkę, dlatego jest praktycznym wyborem przy ogrodzeniach, gdzie na nasadzenia pozostaje niewiele miejsca.

Maksymalna wysokość i szerokość: około 1,5–2,5 m wysokości, 0,1–0,5 m szerokości | tempo wzrostu: wolne do umiarkowanego | żywotność: kilkadziesiąt lat | trudność w uprawie: łatwa

‘Blue Arrow’ ma smukłą sylwetkę i sprawdza się tam, gdzie szeroki żywopłot zabrałby zbyt dużo miejsca. Stalowoniebieskie igły oraz kolumnowa forma sprawiają, że roślina nie wymaga intensywnego formowania. Najlepsze warunki ma w słońcu i przepuszczalnej glebie. Nie sadź jej w podłożu stale mokrym.

W tej grupie wybór zależy głównie od dostępnej szerokości pasa. Cisy, laurowiśnie i ostrokrzewy można prowadzić jako żywopłot, a formy kolumnowe wykorzystać tam, gdzie każdy dodatkowy metr rabaty ma znaczenie.

Rośliny szybkorosnące, które szybko zasłonią ogrodzenie

Jeżeli priorytetem jest czas, wybierz gatunki, które szybko zwiększają wysokość lub liczbę pędów. Szybszy przyrost ma jednak praktyczny skutek: roślinę trzeba częściej kontrolować, żeby nie wychodziła na trawnik, chodnik albo sąsiednią działkę. Większość propozycji w tej grupie traci liście na zimę.

Ligustr pospolity

zamiast tui co posadzić wzdłuż ogrodzenia - ligustr pospolity
Ligustr pospolity szybko się rozrasta i zagęszcza, dlatego w stosunkowo krótkim czasie może stworzyć szczelną osłonę wzdłuż ogrodzenia.

Maksymalna wysokość i szerokość: około 3–5 m | tempo wzrostu: szybkie, zwykle 30–60 cm rocznie | żywotność: kilkadziesiąt lat | trudność w uprawie: łatwa

Ligustr łatwo się zagęszcza i znosi zdecydowane cięcie. Z tego powodu od lat wykorzystuje się go na formowane żywopłoty o wysokości około 1,5–2,5 m. Rośnie w słońcu i półcieniu, toleruje również przeciętne gleby ogrodowe. W chłodniejszych rejonach zimą może stracić większość liści.

Pęcherznica kalinolistna

zamiast tui co posadzić wzdłuż ogrodzenia - pęcherznica kalinolistna
Pęcherznica kalinolistna szybko tworzy rozłożyste, gęsto ulistnione krzewy, które dobrze nadają się na swobodną osłonę przy ogrodzeniu.

Maksymalna wysokość i szerokość: około 2–3 m | tempo wzrostu: szybkie, około 30–50 cm rocznie | żywotność: kilkadziesiąt lat | trudność w uprawie: łatwa

Pęcherznica szybko buduje szeroki, gęsty krzew i sprawdza się przy ogrodzeniu, gdy zależy Ci na osłonie o bardziej swobodnym charakterze. Dobrze znosi cięcie, mróz i okresowe przesuszenie, a odmiany o bordowych lub żółtych liściach dodatkowo urozmaicają granicę działki. Potrzebuje jednak więcej miejsca na szerokość niż rośliny kolumnowe.

Dereń biały

zamiast tui co posadzić wzdłuż ogrodzenia - dereń
Dereń biały tworzy liczne pędy od podstawy i szybko wypełnia przestrzeń, dzięki czemu nadaje się na luźną osłonę wzdłuż ogrodzenia.

Maksymalna wysokość i szerokość: około 2–3 m | tempo wzrostu: szybkie, często 30–60 cm rocznie | żywotność: kilkadziesiąt lat | trudność w uprawie: łatwa

Dereń biały wypuszcza wiele pędów i szybko buduje luźną osłonę na dłuższym odcinku ogrodzenia. Radzi sobie na różnych glebach, również wilgotniejszych. Cięcie odmładzające pozwala utrzymać młode, intensywnie wybarwione pędy. Zimą krzew jest bezlistny, dlatego wtedy nie zapewnia pełnej prywatności.

Grab pospolity

zamiast tui co posadzić wzdłuż ogrodzenia - grab pospolity
Grab pospolity dobrze znosi formowanie i z czasem tworzy wysoki, zwarty żywopłot, który skutecznie ogranicza widok przez ogrodzenie.

Maksymalna wysokość i szerokość: jako drzewo ponad 15 m, w żywopłocie najczęściej 1,5–4 m | tempo wzrostu: umiarkowane do szybkiego, około 30–50 cm rocznie | żywotność: ponad 100 lat | trudność w uprawie: średnia

Grab jest dobrym wyborem, jeśli chcesz uzyskać wysoki, bardzo gęsty i odporny żywopłot. Świetnie znosi formowanie, a część zaschniętych liści może pozostawać na młodych pędach przez zimę, ograniczając prześwity. Najlepszy efekt daje na żyznych i umiarkowanie wilgotnych glebach. W pierwszych latach wymaga systematycznego cięcia, aby zagęścić się od samego dołu.

Miskant chiński

zamiast tui co posadzić wzdłuż ogrodzenia - miskant chiński
Miskant chiński w ciągu jednego sezonu tworzy wysokie, efektowne kępy, które mogą pełnić funkcję lekkiej osłony przy ogrodzeniu.

Maksymalna wysokość i szerokość: około 1,5–2,5 m wysokości i 0,8–1,5 m szerokości, zależnie od odmiany | tempo wzrostu: szybkie w sezonie | żywotność: wieloletnia, kępy mogą rosnąć przez wiele lat | trudność w uprawie: łatwa do średniej

Miskant w ciągu jednego sezonu osiąga znaczną wysokość i daje lekką przesłonę na słonecznym stanowisku. Nie wymaga prowadzenia w formie żywopłotu. Jego ograniczeniem jest sezonowość: po zimie pędy ścina się nisko, więc na początku wiosny ogrodzenie pozostaje odsłonięte. Pełną wysokość roślina odzyskuje dopiero w kolejnych miesiącach.

Jeśli chcesz szybko osłonić działkę w sezonie, gatunki liściaste i wysokie trawy dają więcej możliwości niż rośliny zimozielone o wolnym przyroście. Przed zakupem sprawdź jednak, ile miejsca będą potrzebowały po trzech, pięciu i kolejnych latach.

Rośliny na wąski pas przy ogrodzeniu

Rabaty kwiatowe przy ogrodzeniu najlepiej skomponować z roślin o kolumnowym pokroju, niewielkiej szerokości albo takie, które można prowadzić płasko przy ogrodzeniu. Dzięki temu osłona nie zabiera dużej części ogrodu i nie wchodzi na ścieżkę czy trawnik. W takich miejscach dobrze sprawdzają się także pnącza, które wykorzystują pionową powierzchnię zamiast rozrastać się szeroko.

Buk pospolity ‘Dawyck’

drzewo buk pospolity
Buk pospolity rośnie wąsko i pionowo, dlatego nadaje się do sadzenia przy ogrodzeniu tam, gdzie liczy się oszczędność miejsca.

Maksymalna wysokość i szerokość: około 10–15 m wysokości i 2–3 m szerokości | tempo wzrostu: umiarkowane | żywotność: ponad 100 lat | trudność w uprawie: średnia

‘Dawyck’ rośnie wyraźnie w górę, a nie na boki. Można sadzić go pojedynczo lub w rytmicznym szpalerze, jeśli potrzebna jest wysoka, stosunkowo wąska przesłona. Preferuje żyzną, przepuszczalną i umiarkowanie wilgotną glebę. Ze względu na docelową wysokość nie powinien być traktowany jak niski krzew przy każdej granicy działki. Więcej drzew do posadzenia wzdłuż ogrodzenia znajdziesz w: Drzewa przy ogrodzeniu – jakie wybrać? Lista polecanych gatunków. 

Ognik szkarłatny

ognik szkarłatny - owoce
Ognik szkarłatny można prowadzić płasko przy ogrodzeniu, uzyskując gęstą osłonę, która nie zajmuje dużo miejsca na rabacie.

Maksymalna wysokość i szerokość: około 2–4 m wysokości i 2–3 m szerokości | tempo wzrostu: umiarkowane do szybkiego | żywotność: kilkadziesiąt lat | trudność w uprawie: średnia

Ognik można prowadzić płasko przy ogrodzeniu, dzięki czemu tworzy gęstą osłonę bez zajmowania dużej szerokości. Dobrze znosi cięcie, ma drobne liście i dekoracyjne owoce, a jego cierniste pędy dodatkowo utrudniają przejście przez żywopłot. Najlepiej sprawdza się na stanowiskach słonecznych lub lekko zacienionych. Przy wąskich przejściach trzeba uważać na ciernie.

Bluszcz pospolity

ogrodzenie posesji z bluszczem
Bluszcz pospolity wspina się po podporach i zachowuje liście zimą, dlatego pozwala osłonić ogrodzenie bez zajmowania dużej powierzchni rabaty.

Maksymalna wysokość i szerokość: nawet ponad 10 m wysokości przy podporze | tempo wzrostu: umiarkowane do szybkiego po dobrym ukorzenieniu | żywotność: wieloletnia, nawet kilkadziesiąt lat | trudność w uprawie: łatwa do średniej

Bluszcz wykorzystuje pionową powierzchnię, więc w gruncie potrzebuje niewiele miejsca. Po rozrośnięciu daje zimozieloną osłonę i dobrze radzi sobie w półcieniu i cieniu. Można nim obsadzać odpowiednie podpory, solidne mury lub elementy ogrodzenia przystosowane do ciężaru pnącza. Pędów nie należy dopuszczać do rynien ani miejsc wymagających późniejszego dostępu serwisowego.

Winobluszcz pięciolistkowy

wybarwiony winobluszcz na bramie
Winobluszcz pięciolistkowy szybko pokrywa ogrodzenia i podpory gęstą masą liści, które jesienią efektownie przebarwiają się na czerwono.

Maksymalna wysokość i szerokość: około 10–15 m przy podporze | tempo wzrostu: szybkie | żywotność: kilkadziesiąt lat | trudność w uprawie: łatwa

Winobluszcz pozwala szybko pokryć siatkę, pergolę lub inne stabilne ogrodzenie zieloną ścianą bez tworzenia szerokiego żywopłotu. Latem daje gęstą osłonę, a jesienią jego liście przebarwiają się na czerwono. Zimą pozostaje bez liści, dlatego nie zapewnia całorocznej prywatności. Ze względu na szybki wzrost trzeba regularnie kontrolować, dokąd dochodzą jego pędy.

Berberys Thunberga ‘Helmond Pillar’

czerwony berberys thunberga
Berberys tworzy smukłą, pionową kolumnę, która dobrze mieści się na wąskich rabatach wzdłuż ogrodzenia.

Maksymalna wysokość i szerokość: około 1,5–2 m wysokości i 0,4–0,6 m szerokości | tempo wzrostu: umiarkowane | żywotność: kilkadziesiąt lat | trudność w uprawie: łatwa

‘Helmond Pillar’ ma wąski, pionowy pokrój, dlatego sprawdza się w miejscach, gdzie klasyczny szeroki krzew byłby kłopotliwy. Tworzy zwartą kolumnę i może być sadzony w rzędzie jako dekoracyjna osłona przy ogrodzeniu. Najlepiej wybarwia się na stanowisku słonecznym. Nie zastąpi wysokiego żywopłotu, ale dobrze sprawdzi się tam, gdzie potrzebna jest osłona do około 1,5–2 m i bardzo mała szerokość nasadzenia.

Gdy pas ziemi ma kilkadziesiąt centymetrów szerokości, pierwszym wyborem powinny być pnącza lub rzeczywiście wąskie odmiany. Wciskanie rozłożystego krzewu w takie miejsce zwykle kończy się częstym cięciem.

Rośliny tworzące luźniejszą, naturalną osłonę

Osłona przy ogrodzeniu nie musi mieć formy równo strzyżonej ściany. Kwitnące, wielopędowe krzewy tworzą mniej formalną granicę i zmieniają wygląd w ciągu sezonu. Potrzebują za to więcej miejsca na swobodny rozwój.

Hortensja bukietowa

biała hortensja przy ogrodzeniu
Hortensja bukietowa tworzy rozłożyste, obficie kwitnące krzewy, które od lata do jesieni zapewniają dekoracyjną osłonę wzdłuż ogrodzenia.

Maksymalna wysokość i szerokość: zwykle 1,5–3 m wysokości i 1,5–2,5 m szerokości | tempo wzrostu: umiarkowane do szybkiego | żywotność: kilkadziesiąt lat | trudność w uprawie: łatwa do średniej

Hortensje przy ogrodzeniu sprawdzą się, jeśli zależy Ci na gęstej, kwitnącej osłonie od lata do jesieni. Duże kwiatostany wyrastają na tegorocznych pędach, dlatego krzew można wiosną przycinać, regulując jego wysokość i zagęszczenie. Najlepiej rośnie w żyznej, umiarkowanie wilgotnej glebie, na stanowisku słonecznym lub półcienistym. Zimą zrzuca liście, więc nie zapewnia całorocznej prywatności.

Lilak pospolity

krzewy lilaka pospolitego
Lilak pospolity tworzy wysokie, rozłożyste krzewy, które wiosną przyciągają uwagę obfitym kwitnieniem, a w sezonie skutecznie zasłaniają ogrodzenie.

Maksymalna wysokość i szerokość: około 3–5 m wysokości i 2–4 m szerokości | tempo wzrostu: umiarkowane | żywotność: kilkadziesiąt lat i więcej | trudność w uprawie: łatwa

Lilak tworzy wysoki, rozłożysty szpaler, który dobrze zasłania ogrodzenie w sezonie i dodatkowo obficie kwitnie wiosną. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, na glebie przepuszczalnej i niezbyt kwaśnej. Nie wymaga regularnego formowania, dzięki czemu zachowuje naturalny pokrój. Przy niektórych odmianach i podkładkach trzeba kontrolować pojawiające się odrosty korzeniowe.

Krzewuszka cudowna

kwiaty krzewuszki cudownej
Krzewuszka cudowna tworzy szerokie, gęsto ulistnione krzewy, które późną wiosną obsypują się licznymi kwiatami.

Maksymalna wysokość i szerokość: około 1,5–3 m wysokości i podobnej szerokości | tempo wzrostu: umiarkowane | żywotność: kilkadziesiąt lat | trudność w uprawie: łatwa

Krzewuszka szybko tworzy szeroki, dobrze ulistniony krzew, który od późnej wiosny dodatkowo zdobią liczne kwiaty. Nadaje się do sadzenia w luźnym rzędzie, szczególnie tam, gdzie osłona nie musi mieć idealnie równej linii. Najlepiej kwitnie na stanowisku słonecznym i w przepuszczalnej, umiarkowanie wilgotnej glebie. Starsze krzewy można odmładzać przez wycinanie najstarszych pędów.

Kalina koralowa

biała kalina koralowa
Kalina koralowa tworzy okazałe, wielopędowe krzewy, które zdobią ogród kwiatami, czerwonymi owocami i jesiennymi przebarwieniami liści.

Maksymalna wysokość i szerokość: około 3–4 m wysokości i 2–4 m szerokości | tempo wzrostu: umiarkowane | żywotność: kilkadziesiąt lat | trudność w uprawie: łatwa do średniej

Kalina koralowa ma naturalny, wielopędowy pokrój. W kolejnych miesiącach pojawiają się na niej kwiaty, czerwone owoce i jesienne przebarwienia liści. Lepiej rośnie w podłożu utrzymującym umiarkowaną wilgotność niż na stale przesuszonym piasku. To propozycja na szerszy pas, gdzie korony nie trzeba regularnie ścinać do jednej linii.

Forsycja pośrednia

kwitnąca na żółto forsycja
Forsycja pośrednia szybko rozrasta się w szeroki krzew, który wczesną wiosną wyróżnia się intensywnie żółtymi kwiatami.

Maksymalna wysokość i szerokość: około 2–3 m wysokości i 2–3 m szerokości | tempo wzrostu: szybkie | żywotność: kilkadziesiąt lat | trudność w uprawie: łatwa

Forsycja może utworzyć gęsty, rozłożysty szpaler, który już wczesną wiosną pokrywa się żółtymi kwiatami. Dobrze sprawdza się jako nieformalna osłona na słonecznym lub lekko zacienionym stanowisku. Nie wymaga geometrycznego formowania, ale po kwitnieniu można usuwać część najstarszych pędów, aby utrzymać zwarty pokrój i regularne kwitnienie.

Luźne nasadzenie ma sens przede wszystkim wtedy, gdy przy ogrodzeniu dysponujesz odpowiednio szerokim pasem. Hortensje, lilaki, kaliny czy krzewuszki dają osłonę sezonową, ale w zamian wprowadzają kwiaty, owoce i zmiany kolorystyczne, których nie daje jednolity szpaler iglaków.

Jak widzisz istnieje wiele alternatyw dla tui przy ogrodzeniu. Dobrze dobrany gatunek może zapewnić prywatność, nie zajmując przy tym więcej miejsca i pracy, niż rzeczywiście potrzebujesz.

Jakich roślin przy ogrodzeniu lepiej unikać? 

Problematyczne są przede wszystkim gatunki, które szybko wychodzą poza przeznaczony im pas, tworzą liczne odrosty albo osiągają rozmiary niewspółmierne do wielkości działki. Ostrożności wymagają również duże drzewa sadzone kilka kroków od zabudowań oraz cierniste krzewy przy ciągach komunikacyjnych.

Przykłady roślin, które trzeba dobierać szczególnie rozważnie:

  • bambusy rozłogowe – bez bariery ograniczającej kłącza mogą wyjść daleko poza rabatę;
  • sumak octowiec – łatwo tworzy odrosty korzeniowe;
  • robinia akacjowa – jest dużym drzewem i może wypuszczać liczne odrosty;
  • topole – szybko osiągają rozmiary nieodpowiednie dla większości małych ogrodów;
  • duże wierzby – potrzebują rozległej przestrzeni na koronę i nie nadają się do zastąpienia typowego żywopłotu;
  • silnie cierniste krzewy przy przejściach – głóg czy ognik mogą utrudniać korzystanie z furtki lub wąskiej ścieżki.

Roślina, która jest dobrym wyborem na dużej działce, może być kłopotliwa na pasie szerokości jednego metra. Przed sadzeniem sprawdź przede wszystkim docelowy rozmiar i sposób rozrastania się gatunku.

Co uwzględnić przed wyborem roślin przy ogrodzeniu? Najważniejsze kryteria 

Warunki wzdłuż jednego ogrodzenia nie zawsze są jednakowe. Fragment przy domu może przez pół dnia pozostawać w cieniu, a kilka metrów dalej gleba może przesychać w pełnym słońcu. Zanim kupisz rośliny, oceń konkretne stanowisko zamiast zakładać, że jeden gatunek równie dobrze obsłuży całą granicę działki.

Nasłonecznienie stanowiska

Sprawdź, ile bezpośredniego słońca dociera do danego fragmentu i czy zacienia go budynek, mur albo istniejące drzewa. Gatunek światłolubny posadzony w głębokim cieniu może mieć luźniejszy pokrój i słabiej kwitnąć. Przy długim ogrodzeniu czasami lepiej użyć dwóch lub trzech gatunków dopasowanych do różnych ekspozycji niż na siłę ciągnąć jeden szpaler.

Rodzaj i wilgotność gleby

Oceń, jak podłoże zachowuje się po deszczu. Ciężka ziemia długo pozostająca mokra będzie problemem dla roślin wymagających dobrego drenażu, natomiast piaszczysty pas szybko przesychający latem ogranicza wybór gatunków bez dodatkowego podlewania. Dosypanie lepszej ziemi wyłącznie do dołka nie zmienia warunków w całej strefie korzeniowej, dlatego przy poważnych problemach z podłożem trzeba przygotować szerszy pas.

Docelowa wysokość i szerokość roślin

Sadzonka o średnicy 30 cm może po kilku latach mieć dwa albo trzy metry szerokości. To docelowy rozmiar powinien decydować o wyborze odmiany. Krzew przewidziany na trzy metry szerokości będzie wymagał ciągłego ograniczania na rabacie szerokiej na 70–100 cm. W takich miejscach lepszym rozwiązaniem są odmiany kolumnowe lub pnącza.

Zimozieloność i osłona ogrodu zimą

Zimozielony gatunek ma sens wtedy, gdy ogrodzenie powinno być zasłonięte także zimą. Jeśli taras i ogród są intensywnie używane od wiosny do jesieni, rośliny liściaste mogą być wystarczające, a dodatkowo dają kwiaty lub jesienne przebarwienia. Nie każda osłona musi więc zachowywać liście przez dwanaście miesięcy.

Tempo wzrostu

Wysokie tempo wzrostu skraca czas oczekiwania na przesłonę, lecz zwiększa ilość pracy później. Gatunek przyrastający o kilkadziesiąt centymetrów rocznie szybciej zacznie też wychodzić na ścieżkę czy trawnik. Jeśli nie chcesz często używać sekatora lub nożyc do żywopłotu, wolniejsza odmiana może okazać się wygodniejsza w dłuższej perspektywie.

Częstotliwość cięcia i pielęgnacji

Równo prowadzony żywopłot wymaga więcej pracy niż szpaler swobodnie rosnących krzewów. Jeszcze przed sadzeniem zdecyduj, czy chcesz regularnie formować nasadzenie, czy wystarczy Ci sporadyczne cięcie sanitarne i odmładzające. Przy długim ogrodzeniu różnica w nakładzie pracy staje się odczuwalna już po kilku sezonach.

Ilość miejsca między ogrodzeniem a ogrodem

Zmierz faktyczną szerokość dostępnego pasa, uwzględniając miejsce na koszenie, przejście i późniejszy dostęp do ogrodzenia. Gdy zostaje tylko kilkadziesiąt centymetrów, szeroki krzew szybko stanie się przeszkodą. W takim miejscu lepsze są pnącza, formy kolumnowe lub rośliny prowadzone płasko przy podporze.

Odporność na mróz, suszę i warunki miejskie

Pas przy płocie może być bardziej suchy, wietrzny albo nagrzany niż środek działki. Przy ulicy dochodzi kurz, zanieczyszczenie powietrza i czasem zasolenie podłoża. W chłodniejszych częściach kraju znaczenia nabiera mrozoodporność, zwłaszcza w przypadku zimozielonych gatunków o większych liściach. Dobieraj więc roślinę do mikroklimatu konkretnego fragmentu ogrodu, nie tylko do warunków opisanych dla całej działki.

Najmniej problemów powodują nasadzenia dobrane jednocześnie do stanowiska, rzeczywistej szerokości pasa i oczekiwanej wysokości osłony. Te parametry dobrze jest ustalić przed wyborem odmian, a nie dopiero podczas ich późniejszego przycinania.

[porada eksperta HTML]

W jakiej odległości sadzić rośliny od ogrodzenia?

W polskich przepisach nie ma jednej ogólnej minimalnej odległości, w której na prywatnej działce trzeba sadzić drzewa i krzewy od granicy z sąsiadem. Z ogrodniczego punktu widzenia odstęp powinien uwzględniać docelową szerokość korony oraz możliwość wykonania cięcia i innych prac z własnej posesji. Im szersza roślina, tym większego zapasu potrzebuje za kilka czy kilkanaście lat.

Znaczenie mają tu przede wszystkim art. 144 i 150 Kodeksu cywilnego. Pierwszy odnosi się do korzystania z nieruchomości w sposób, który nie zakłóca ponad przeciętną miarę korzystania z posesji sąsiedniej. Drugi reguluje postępowanie z korzeniami, gałęziami i owocami przechodzącymi na sąsiedni grunt. Brak ustawowo określonej liczby metrów nie oznacza więc, że miejsce sadzenia można wybrać bez uwzględnienia nieruchomości obok.

Co można posadzić zamiast tui? Słowo podsumowania 

Zamiast tui przy ogrodzeniu można posadzić cisy, laurowiśnie, ostrokrzewy, jałowce, ligustry, graby, hortensje, lilaki, krzewuszki, pnącza i wiele innych gatunków, zależnie od tego, jaki efekt chcesz uzyskać. Najlepszy wybór powinien wynikać z dostępnej szerokości pasa, nasłonecznienia, rodzaju gleby oraz tego, czy osłona ma działać również zimą.

Przy małej ilości miejsca najlepiej sprawdzają się formy kolumnowe i pnącza, przy potrzebie szybkiego efektu – gatunki o większym tempie wzrostu, a przy luźniejszych nasadzeniach – kwitnące krzewy o swobodnym pokroju. Dobrze dobrana alternatywa dla tui może zapewnić prywatność, a jednocześnie stworzyć bardziej zróżnicowaną i dopasowaną do ogrodu granicę działki.

Przyda się komuś przy remoncie?

O autorze

Katarzyna Malinowska

Miłośniczka ogrodnictwa i autorka artykułów poświęconych uprawie oraz pielęgnacji roślin. Chętnie dzieli się wiedzą na temat kwiatów, krzewów, drzew owocowych i warzyw, zwracając szczególną uwagę na ich wymagania oraz najczęstsze problemy w uprawie. W swoich tekstach stawia na praktyczne wskazówki, sezonowe porady i sprawdzone sposoby na utrzymanie roślin w dobrej kondycji.

Wszystkie teksty (2)

Czytaj dalej

Więcej z działu Uprawa roślin.

Cały dział

Szukaj w i-wnętrzach

Wpisz co najmniej 2 litery.